Μοναξιά

Όταν οι ανάγκες μας δεν ικανοποιούνται

 

Πολλοί πιστεύουν ότι αυτός που νιώθει μοναξιά είναι και στην πραγματικότητα μόνος του. Αυτό βέβαια δεν είναι αλήθεια. Μπορούμε κάλλιστα να βρισκόμαστε με άλλα άτομα και μάλιστα σε οικείο περιβάλλον και παρ’ όλα αυτά να νιώθουμε απελπιστικά μόνοι. 

 

Για να καταλάβουμε καλύτερα όμως την έννοια της μοναξιάς είναι απαραίτητο να εξετάσουμε ορισμένους από τους τρόπους με τους οποίους τη βιώνουμε.

 

Αιτίες της μοναξιάς

 

• όταν είμαστε μόνοι και νιώθουμε ότι δεν έχουμε άλλη επιλογή
• όταν μας λείπουν οι συναισθηματικοί δεσμοί που είχαμε στο παρελθόν
• όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αλλαγές στη ζωή μας
• όταν νιώθουμε ότι δεν υπάρχει κανείς στη ζωή μας με τον οποίο να μπορούμε να μοιραστούμε συναισθήματα και εμπειρίες
• όταν πιστεύουμε ότι δεν είμαστε αποδεκτοί, αγαπητοί ή άξιοι, ακόμα και αν οι άλλοι δεν συμμερίζονται αυτή την άποψη για εμάς.

 

Ο φαύλος κύκλος της μοναξιάς

Η μοναξιά γίνεται πιο έντονη όταν διαστρεβλώνουμε τη σημασία της, σκεπτόμενοι με τους παρακάτω τρόπους: «η μοναξιά αποτελεί σημάδι αδυναμίας ή ανωριμότητας», «για να νιώθω μοναξιά κάτι δεν πάει καλά με εμένα», «είμαι ο μοναδικός άνθρωπος που νιώθει έτσι».

Κάποιος που σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο πιθανότατα αντιλαμβάνεται τη μοναξιά σαν αποτέλεσμα «εσωτερικής μειονεξίας». Αυτή η πεποίθηση όμως ενδέχεται να δημιουργήσει δυσκολίες στην προσέγγιση άλλων ανθρώπων και στη δημιουργία σχέσεων μαζί τους, καθώς και στη συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες.

Επιπλέον μια τέτοια πεποίθηση μπορεί να δημιουργήσει φόβο απόρριψης, εσωστρέφεια, καχυποψία προς τους άλλους, θυμό, θλίψη και επίκριση του εαυτού και των άλλων. Αν αντιδράσει κανείς είτε με το να απομονωθεί κοινωνικά, είτε με το να ξεκινήσει μια σχέση ανεπαρκή και μη ικανοποιητική, το μόνο που θα καταφέρει είναι να διαιωνίσει τη μοναξιά του.

 

Τρόποι αντιμετώπισης

Η εναλλακτική στη θεώρηση της μοναξιάς ως «ελάττωμα» ή «μόνιμο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας» είναι να την αξιολογήσουμε ως μια κατάσταση ή ένα συναίσθημα που μπορεί να αλλάξει. Η μοναξιά είναι κοινή εμπειρία όλων των ανθρώπων. Διάφορες έρευνες δείχνουν ότι το ένα τέταρτο των ενήλικων βιώνουν επώδυνα αισθήματα μοναξιάς τουλάχιστον κάθε λίγες εβδομάδες, ενώ τα ποσοστά είναι υψηλότερα για τους εφήβους και τους νέους.

 

Η μοναξιά δεν πρέπει να μεταφράζεται παρά ως ένα σημάδι ότι σημαντικές μας ανάγκες δεν ικανοποιούνται. Για αυτό είναι σημαντικό να εντοπίζουμε αυτές τις ανάγκες που μπορεί να περιλαμβάνουν ανάγκη ανάπτυξης διαπροσωπικών σχέσεων ή αυτοπεποίθησης, την ανάγκη απόκτησης φίλων, ή την ανάγκη εύρεσης δραστηριοτήτων που θα προσφέρουν προσωπική ικανοποίηση.

 

 

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων

 

• Αρχικά υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι η μοναξιά δεν κρατάει για πάντα
• Ενώ ασχολείστε με τις καθημερινές σας δραστηριότητες βρείτε τρόπους για να έρθετε σε επαφή με άλλους ανθρώπους
• Βρεθείτε σε νέες καταστάσεις και ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας ενδιαφέρουν στις οποίες θα συναντήσετε ανθρώπους με κοινές προτιμήσεις
• Αναπτύξτε κοινωνικές δεξιότητες. Πλησιάστε και αφήστε τους άλλους να σας πλησιάσουν
• Επωφεληθείτε από εκδηλώσεις, σεμινάρια, δραστηριότητες που οργανώνουν ο δήμος ή η κοινότητα της περιοχής σας, σύλλογοι ή οργανώσεις. Προσφέρετε εθελοντική εργασία σε ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια
• Μη κρίνετε τους καινούργιους ανθρώπους που συναντάτε με βάση τους παλιούς. Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και επομένως διαφορετικός.
• Μην είστε βιαστικοί στην ανάπτυξη σχέσεων ή φιλιών. Μια καλή σχέση χρειάζεται χρόνο και προοδευτικό μοίρασμα συναισθημάτων για να ανθίσει.
• Δώστε αξία σε όλες τις φιλίες ή γνωριμίες σας και τα μοναδικά χαρακτηριστικά τους από το να μένετε καθηλωμένοι στη άποψη ότι μόνο μια ρομαντική σχέση θα σας ανακουφίσει από τη μοναξιά.

 

Αυτοανάπτυξη

Μην παραμελείτε τις άλλες σας ανάγκες επειδή η ανάγκη για κάποια σχέση ή φιλία δεν έχει ικανοποιηθεί. Φροντίστε τον εαυτό σας:

Ακολουθείστε συνήθειες καλής διατροφής, άσκησης και επαρκούς ύπνου. Δώστε ενέργεια στη δουλειά σας, ασχοληθείτε με τα χόμπι σας ή, αν δεν έχετε, δημιουργείστε κάποια.

Επωφεληθείτε από τις μοναχικές στιγμές σας προκειμένου να γνωρίσετε τον εαυτό σας. Δείτε αυτόν τον χρόνο σαν ευκαιρία για αυτονομία και φροντίδα των συναισθημάτων σας.

Αξιοποιήστε τις ώρες μοναξιάς βρίσκοντας πράγματα να κάνετε που σας δίνουν ευχαρίστηση. Μην υπομένετε απλώς την ύπαρξή σας ρίχνοντάς την σε έναν καναπέ έως ότου ξαναβρεθείτε με άλλους ανθρώπους.

Θυμηθείτε τι απολαμβάνατε να κάνετε στο παρελθόν για να σας βοηθήσει να αποφασίσετε πώς να ευχαριστήσετε τον εαυτό σας τώρα.

Έχετε στο χώρο σας βιβλία, μουσική, ατομικά παιχνίδια, ή σταυρόλεξα, προκειμένου να περάσετε καλά τις ώρες που είστε μόνοι.

Σκεφτείτε την πιθανότητα να κάνετε και μόνοι κάποια πράγματα που συνήθως θα κάνατε με άλλους, όπως το να πάτε κινηματογράφο.

Να είστε ανοικτοί σε νέα πράγματα και δραστηριότητες. Μην προκαταλαμβάνετε τα συναισθήματα και τις σκέψεις σας προτού δοκιμάσετε κάτι.

Μην περιμένετε τα συναισθήματά σας να σάς ενεργοποιήσουν. Ξεκινήστε και τα ευχάριστα συναισθήματα θα έρθουν.

Διαβάστε βιβλία για αυτοβελτίωση.

 

από το www.psychognosia.gr

pub-4862867215557621

Αυτοκτονίες στο στρατό

Πολλές οι αιτίες, λίγες οι λύσεις!

Δύο νέες αυτοχειρίες στρατιωτών που υπηρετούσαν την θητεία τους, ανακοίνωσε προχθές το Γενικό Επιτελείο Στρατού. Από την αρχή του χρόνου έξι άνθρωποι έθεσαν τέλος στη ζωή τους (πέντε στο Στρατό Ξηράς κι ένας στο Πολεμικό Ναυτικό), ενώ κατεγράφη και μία απόπειρα αυτοκτονίας στο Χαϊδάρι.

Η έξαρση των αυτοκτονιών προκαλεί έντονη ανησυχία στους επιτελείς του ελληνικού στρατού οι οποίοι εύχονται το φαινόμενο να οφείλεται σε κακή συγκυρία. Γεγονός είναι ότι μόλις το πρώτο τρίμηνο του 2007 ο δείκτης των αυτοκτονιών αγγίζει τον σχετικό δείκτη του 2006 στο σύνολό του και ξεπέρασε το ποσοστό του 2005. Πίσω όμως από την «ψυχρή» καταγραφή ποσοστών και αριθμών, βρίσκονται νέοι άνθρωποι που στερούν από τον εαυτό τους τη ζωή βυθίζοντας στην οδύνη τις οικογένειές τους και τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

Οι αιτίες

Το ζητούμενο στην προκειμένη περίπτωση είναι ένα: Τι οδηγεί τους στρατιώτες και τους στρατιωτικούς στην αυτοκτονία; Οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα δύο ερευνών που έγιναν εντός του 2006 από το ΓΕΣ, ο πρώτος και σημαντικότερος λόγος αυτοκτονίας στο στράτευμα είναι οι σχέσεις με το άλλο φύλο (περίπου 50%). Ακολουθεί ως αιτία με 35% το οικογενειακό περιβάλλον (προβλήματα στην οικογένεια, χωρισμένοι γονείς κ.λπ.). Με μικρότερο ποσοστό (περίπου από 5%) καταγράφονται ως αιτίες η χρήση τοξικών ουσιών, προβλήματα εντός της μονάδας και διάφοροι, μη προσδιορισμένοι, εξωτερικοί παράγοντες.

Ένα άλλο στοιχείο που έχει προκύψει από τις έρευνες είναι ότι μεγάλο ποσοστό όσων έχουν τάσεις αυτοκτονίας έχει ήδη βεβαρημένο ψυχολογικό προφίλ πριν από την κατάταξη στον στρατό, το οποίο αναδεικνύεται, όπως λένε ειδικοί, με την παρουσία σε μικρό χρονικό διάστημα και άλλων παραγόντων («συνεργική δράση»). Κατά τους ειδικούς σημαντικό ρόλο παίζουν και τα «εξωτερικά ερεθίσματα» κατά τις ώρες της μεγάλης φόρτισης μέσω κινητών τηλεφώνων (συνομιλίες, SMS).

Γράφημα από την εφημερίδα “Το Έθνος”

Σύμφωνα με μία από αυτές τις έρευνες που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Ψυχιατρικής Κλινικής του 411 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Τρίπολης, σε 1.098 νεοσύλλεκτους και τα αποτελέσματά της ανακοινώθηκαν στο 19 ιατρικό συνέδριο των Ενόπλων Δυνάμεων, ο αριθμός των ατόμων που εμφάνιζαν τάσεις αυτοκτονίας και έκαναν χρήση ναρκωτικών ουσιών πριν από τον στρατό κυμαίνεται στο 17% – 33%, ενώ στη διάρκεια της θητείας τους το ποσοστό αυτό φτάνει έως το 44%. Ταυτόχρονα, το 24% των νεοσύλλεκτων στρατιωτών έδειχνε να αισθάνεται ότι η ζωή τους δεν έχει κανένα νόημα, ενώ την αίσθηση αυτή την είχε μόνο το 11,7% πριν καταταγεί.

Εξαιρετικός στρεσογόνος παράγοντας ειδικά για τους νεοσύλλεκτους είναι η μεταπήδηση από την πολιτική στην στρατιωτική ζωή με ό,τι συνεπάγεται αυτό στην ψυχοσύνθεση του ατόμου από την μια δεδομένη κατάσταση (οικογένεια, φίλοι, σχέσεις, «ελευθερία», εργασία, σπουδές) σε μια άλλη άγνωστη, αβέβαιη, σκληρότερη από πλευράς ελεύθερης βούλησης κινήσεων και οριοθέτησης της καθημερινότητας.

«Ενώ οι απαιτήσεις από το στρατό δεν έχουν διαφοροποιηθεί πολύ σε σχέση με κάποιες δεκαετίες πριν, η κατάσταση των παιδιών που έρχονται να στρατευτούν είναι ριζικά διαφορετική. Αποτέλεσμα, το στρες που υπάρχει, στο πλαίσιο της ψυχαγωγής του στρατιώτη, ναύτη ή σμηνίτη, έχει να καλύψει πολύ μεγαλύτερη απόσταση σήμερα από ό,τι πριν από 20 ή 30 χρόνια. Όταν έρχεται ο άλλος να καταταγεί, δεν έχει να ταυτιστεί με ένα σύστημα που δεν φοβάται. Δεν υπάρχει η αλλοτινή επιβράβευση. Θεωρείται χαμένος χρόνος.

»Υπάρχει ο φόβος του αγνώστου, που εμπερικλείει το φόβο της εγκατάλειψης και του αιφνιδιασμού. Φόβοι μεγαλύτεροι πλέον από πριν, γιατί η απόσταση της πολιτικής ζωής του μαθητή ή του φοιτητή, κάποτε, δεν ήταν τόσο πολύ μακριά από τις απαιτήσεις του στρατού. Ήταν πιο σκληρή η ζωή παλιότερα. Ήταν πιο κοντά στις πρωτογενείς άμυνες ο υπό στράτευση. Τώρα είναι πιο χαμηλά τα πράγματα, πιο διαλυτικά. Αποτέλεσμα είναι, να βλέπουμε ένα σκορποχώρι να πρέπει να μπει κάτω από τα πρέπει», επισημαίνει σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», ο πλοίαρχος Βασίλης Μενούτης, ψυχολόγος-ψυχίατρος, επίκουρος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου, διευθυντής στο Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιώς και στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών καθώς και σύμβουλος επί ψυχολογικών θεμάτων της διεύθυνσης υγειονομικού του ΓΕΕΘΑ.  

Στο ερώτημα, γιατί αυτοκτονούν οι στρατιώτες ο κ. Μενούτης απαντά: «Το κυριότερο στοιχείο, όπως δείχνουν οι σχετικές έρευνες, είναι η αλλαγή της ταυτότητάς τους, η δυσκολία προσαρμογής. Χρειάζεται ακόμα πιο ενδελεχής έρευνα για να απαντηθεί το γιατί με ασφάλεια, κυρίως σε ό,τι αφορά τις αυτοκτονίες στις μεθοριακές μονάδες του Έβρου».

Από την πλευρά του ο κλινικός ψυχολόγος κ. Χρήστος Μουτζούκης υποστηρίζει ότι: «τρεις παράγοντες “βγάζουν” τα ψυχολογικά προβλήματα: Ο βιολογικός, που μας φέρνει την προδιάθεση. Ο ψυχισμός, καθώς στο τέλος της εφηβείας ή στην έναρξη της ενηλικίωσης, όταν “χωλαίνει” ο ψυχισμός μπορεί κάποια στρεσογόνος πίεση (π.χ. ο στρατός, οι εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, μία ερωτική απογοήτευσή κ.λπ.) να… βγάλει το σπυράκι. Τέλος, στην εποχή μας, οι νέοι μεγαλώνουν σε συνθήκες πίεσης και αβεβαιότητας, με το τοπίο για το αύριο να είναι θολό και με αποτέλεσμα να βιώνουν υπαρξιακά προβλήματα».

Τα μέτρα

Όπως διαφαίνεται το πρόβλημα είναι υπαρκτό και σοβαρό. Ποια όμως είναι τα μέτρα που αυτή τη στιγμή λαμβάνονται; Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Ιωάννας Ηλιάδη στην εφημερίδα «Το Έθνος» είναι:

• Οι γραμμές ψυχοκοινωνικής μέριμνας που συμβάλλουν πολύ συχνά στην ψυχολογική στήριξη όσων το έχουν ανάγκη, αλλά δεν μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των αυτοκτονιών.

• Οι στρατευμένοι, όταν φτάνουν στις νέες τους μονάδες, δίνουν συνέντευξη στον διοικητή. Όμως ο άνθρωπος ο οποίος ασχολείται με τα πάντα σε μια μονάδα δεν μπορεί να εντοπίζει άτομα με πιθανά προβλήματα και τάσεις αυτοκτονίας, ιδιαίτερα αν δεν είναι ειδικά εκπαιδευμένος.

• Τα σεμινάρια που γίνονται σε στελέχη του στρατού μπορεί να είναι βοηθητικά, ωστόσο δεν μπορούν να είναι επαρκή για να εντοπίζουν τα αδύναμα άτομα και να αποτρέπουν πιθανές αυτοκτονίες.

Παράλληλα όπως μεταδόθηκε από τα ΜΜΕ οι επιτελείς του ενόπλων δυνάμεων λαμβάνουν και μια σειρά άλλων μέτρων διοικητικού χαρακτήρα, όπως η κατάργηση της μεμονωμένης σκοπιάς, η αβολίδοτη πρώτη σφαίρα στο όπλο, η απαγόρευση του κινητού τηλεφώνου κατά την ώρα υπηρεσίας κ.λπ.  

Αρκούν; Προφανώς όχι! Το παν στην προκειμένη περίπτωση είναι τόσο ο εξορθολογισμός της θητείας σε ποιότητα και χρονική διάρκεια και, ασφαλώς, μεγαλύτερη μέριμνα για τον στρατευμένο ως προσωπικότητα με αυτοτελή ψυχοσύνθεση και χαρακτήρα.

info: Μπορείτε επίσης να δείτε στο σάιτ της «Ψυχογνωσίας» το άρθρο: Αυτοκτονική Συμπεριφορά.
Τα τηλέφωνα SOS για την ψυχολογική υποστήριξη των στρατευσίμων και στους τρεις κλάδους των ενόπλων δυνάμεων.  

πηγές: Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», εφημερίδα «Τα Νέα», εφημερίδα «Το Έθνος», σάιτ «Omhroi.gr».

 

pub-4862867215557621

Στρες: 3 λεπτά είναι αρκετά…

Τρία μόνο λεπτά της ώρας συναισθηματικού στρες είναι αρκετά να βλάψουν την καρδιά μας! Το στρες και η κατάθλιψη, σύμφωνα με νέες ελληνικές μελέτες, μπορούν να οδηγήσουν σε έμφραγμα ακόμα και στο θάνατο.

Σημειώστε δε, ότι μετά από κάθε στρεσογόνο ερέθισμα η αύξηση της αρτηριακής πίεσης παραμένει για τουλάχιστον μία ώρα, φανταστείτε τη δυσμενή επίδραση που μπορεί να έχει το στρες όταν μας συνοδεύει καθημερινά! Επιπροσθέτως η κατάθλιψη τετραπλασιάζει τις πιθανότητες εμφράγματος μυοκαρδίου!

Τα παραπάνω συμπεράσματα μελετών της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών ανακοίνωσε μεταξύ άλλων, ο καθηγητής Καρδιολογίας Χριστόδουλος Στεφανάδης, με αφορμή το Διεθνές Συνέδριο Καρδιαγγειακής Ιατρικής (Cardio Athena 2006) που ξεκινά αύριο και ολοκληρώνεται το Σάββατο σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας.

«Τα προβλήματα της ψυχικής σφαίρας έχουν άμεση σχέση με τις καρδιαγγειακές νόσους», είπε ο καθηγητής Χριστ. Στεφανάδης. Το οξύ συναισθηματικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου ή σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Η μελέτη της Α’ Πανεπιστημιακής Κλινικής για το στρες και τις επιπτώσεις του στο καρδιαγγειακό έδειξε ότι:

• Στρες διάρκειας μόνο 3 λεπτών οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης κατά 8 χιλιοστά στήλης υδραργύρου, και σε αύξηση κατά 12% της σκληρίας της αορτής (του μεγάλου δηλαδή αγγείου που δέχεται το αίμα από την καρδιά) που επιβαρύνει την αιμάτωση και τη λειτουργικότητα του μυοκαρδίου.
• Η αύξηση αυτή παρατηρείται για τουλάχιστον 1 ώρα μετά το στρεσογόνο ερέθισμα καταδεικνύοντας τη δυσμενή επίδραση του καθημερινού στρες στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Η κατάθλιψη, εξήγησε ο Χριστ. Στεφανάδης, έχει συσχετιστεί με την εμφάνιση της στεφανιαίας νόσου και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για μείζονα επιπλοκή ή θάνατο στους ασθενείς αυτούς.

Η μελέτη ΑΤΤΙΚΗ -μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη- που διεξήχθη σε 3.000 ασθενείς και αναζητούσε τους παράγοντες κινδύνου της στεφανιαίας νόσου έδειξε ότι:

• Οι καταθλιπτικοί έχουν μέχρι και 4 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να πάθουν έμφραγμα μυοκαρδίου.
• Ένας στους 4 ασθενείς με έμφραγμα εμφανίζει σοβαρής μορφής κατάθλιψη.
• Δύο στους 3 εμφανίζουν συμπτώματα ήπιας κατάθλιψης.

Η παρουσία κατάθλιψης συνδέεται μέσω φλεγμονής και θρόμβωσης με αυξημένη επίπτωση στεφανιαίων συμβαμάτων.

Περισσότερα για το στρες και την αντιμετώπισή του διαβάστε εδώ.

Πηγές: Α.Π.Ε. και εφημερίδα “Ελευθεροτυπία”

pub-4862867215557621